Socialism in Europe and the Russian and Revolution – Study Notes

నాజిజం – హిట్లర్ ఉన్నతి

1. ఉపోద్ఘాతం: హెల్మత్ కథ

1945 వసంత కాలంలో, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసే సమయానికి, జర్మనీలో హెల్మత్ అనే పదకొండు సంవత్సరాల బాలుడు తన తండ్రి ఆత్మహత్య చేసుకోవడాన్ని చూశాడు. హెల్మత్ తండ్రి ఒక ప్రముఖ వైద్యుడు మరియు నాజీ మద్దతుదారుడు.

“మనం యూదుల పట్ల, వికలాంగుల పట్ల ఎలా క్రూరంగా వ్యవహరించామో, ఇప్పుడు మిత్రరాజ్యాలు మన పట్ల అలాగే వ్యవహరిస్తాయి” అని హెల్మత్ తండ్రి భయపడ్డాడు.

ముఖ్య విషయం: నాజిజం అనేది కేవలం కొన్ని విడి చర్యలు కాదు, అది ప్రపంచ రాజకీయాలకు సంబంధించిన ఒక వ్యవస్థ మరియు ఒక భావజాలం.

2. నాజీ నేరాలు & నూరెమ్ బెర్గ్ ట్రిబ్యునల్

1945 మే నెలలో జర్మనీ లొంగిపోయిన తరువాత, నాజీ యుద్ధ నేరస్థులను విచారించడానికి నూరెమ్ బెర్గ్ అంతర్జాతీయ సైనిక ట్రిబ్యునల్ ఏర్పాటు చేయబడింది.

మారణహోమం (Genocide) లెక్కలు:

నాజీలు “మానవత్వానికి వ్యతిరేక నేరాలు” చేశారు. వారు అమాయక ప్రజలను చంపడానికి ‘అష్విట్జ్’ వంటి కేంద్రాలలో గ్యాస్ చాంబర్లను ఉపయోగించారు.

60 లక్షలు యూదులు

2 లక్షలు జిప్సీలు

10 లక్షలు పోలాండ్ పౌరులు

70 వేలు జర్మన్ వికలాంగులు

3. వీమర్ రిపబ్లిక్ జననం & ఓటమి

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం (1914-1918)లో జర్మనీ ఓటమి పాలైన తరువాత, జర్మనీలో ప్రజాస్వామ్య రాజ్యాంగం (వీమర్ రిపబ్లిక్) ఏర్పడింది. కానీ, వెర్సైల్స్ ఒప్పందం వల్ల ఇది ప్రజల ఆదరణ పొందలేకపోయింది.

వర్సైల్స్ ఒప్పందం (Treaty of Versailles) – జర్మనీకి అవమానం:

జర్మనీ తన విదేశీ కాలనీలను కోల్పోయింది.
13% భూభాగాన్ని, 75% ఇనుము, 26% బొగ్గు నిల్వలను ఫ్రాన్స్, పోలండ్, డెన్మార్క్ లకు ఇచ్చివేయాల్సి వచ్చింది.
యుద్ధ నష్టపరిహారంగా 6 బిలియన్ పౌండ్లను చెల్లించాల్సి వచ్చింది.

ఈ ఒప్పందాన్ని అంగీకరించిన సోషలిస్టులు మరియు డెమోక్రాట్లను జర్మన్ ప్రజలు “నవంబర్ నేరస్తులు” అని ఎగతాళి చేసేవారు.

4. ఆర్థిక సంక్షోభం (1923 & 1929)

అతి ద్రవ్యోల్బణం (1923)

జర్మనీ యుద్ధ ఋణాలు చెల్లించలేక కరెన్సీని విచక్షణా రహితంగా ముద్రించింది. దీంతో జర్మన్ కరెన్సీ ‘మార్కు’ విలువ దారుణంగా పడిపోయింది. రొట్టెలు కొనడానికి కూడా బండ్ల కొద్దీ డబ్బు తీసుకువెళ్ళాల్సి వచ్చేది. అమెరికా ‘డౌవ్స్ ప్లాన్’ ద్వారా జర్మనీని ఆదుకుంది.

ఆర్థిక మాంద్యం (Great Depression – 1929)

అమెరికాలో ‘వాల్ స్ట్రీట్ ఎక్స్చేంజ్’ పతనమవడంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆర్థిక మాంద్యం వచ్చింది.

జర్మనీ పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి 40% తగ్గింది.
నిరుద్యోగుల సంఖ్య 6 మిలియన్లకు (60 లక్షలు) చేరింది.
నిరుద్యోగ యువత “ఏ పనికైనా సిద్ధమే” అనే ప్లకార్డులు మెడలో వేసుకొని తిరిగేవారు.

5. హిట్లర్ అధికారంలోకి రావడం

ఆర్థిక, రాజకీయ సంక్షోభాలు హిట్లర్ ఎదుగుదలకు కారణమయ్యాయి. 1919లో అతను ‘జర్మన్ వర్కర్స్ పార్టీ’లో చేరి, దానికి ‘నాజీ పార్టీ’గా పేరు మార్చాడు.

ఎన్నికల ఫలితాలు: 1928లో నాజీ పార్టీకి కేవలం 2.6% ఓట్లు రాగా, 1932 నాటికి 37% ఓట్లతో అతిపెద్ద పార్టీగా అవతరించింది.

హిట్లర్ వాగ్దానాలు & ప్రచారం:

బలమైన దేశాన్ని నిర్మిస్తానని, వర్సైల్స్ ఒప్పంద అవమానాన్ని తొలగిస్తానని వాగ్దానం చేశాడు.
యువతకు ఉపాధి కల్పిస్తానని చెప్పాడు.
స్వస్తిక్ గుర్తు, ఎర్ర బ్యానర్లు, నాజీ వందనం, మరియు భారీ ర్యాలీలతో ప్రజలను ఆకట్టుకున్నాడు. హిట్లర్ ను ఒక రక్షకుడిగా (Messiah) చూపించారు.

6. ప్రజాస్వామ్య విధ్వంసం & పోలీస్ రాజ్యం

1933 జనవరి 30న ప్రెసిడెంట్ హిడెన్బర్గ్, హిట్లర్ కు ఛాన్స్లర్ పదవిని ఇచ్చాడు. అధికారం రాగానే హిట్లర్ ప్రజాస్వామ్యాన్ని కూల్చేశాడు.

ఫైర్ డిక్రీ (1933): పౌరహక్కులు, వాక్ స్వాతంత్ర్యం, పత్రికా స్వేచ్ఛ రద్దు చేయబడ్డాయి.
ఎనేబ్లింగ్ చట్టం (Enabling Act): పార్లమెంటును పక్కనపెట్టి హిట్లర్ కు సర్వాధికారాలు (Dictatorship) కట్టబెట్టింది.
కమ్యూనిస్టులను నిర్బంధ శిబిరాలకు (Concentration Camps) తరలించారు.

భయానక పోలీస్ దళాలు: గెస్టాపో (రహస్య పోలీసులు), SS (రక్షణ దళాలు) వంటి ప్రత్యేక దళాలను ఏర్పాటు చేశారు. ఇవి ప్రజలను ఎటువంటి విచారణ లేకుండా అరెస్ట్ చేసే అధికారం కలిగి ఉన్నాయి.

7. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం & పతనం

హిట్లర్ ఆర్థిక పురోగతి కోసం యుద్ధాన్ని ఎంచుకున్నాడు. ‘ఒకే ప్రజ, ఒకే సామ్రాజ్యం, ఒకే నాయకుడు’ అనే నినాదంతో 1938లో ఆస్ట్రియాను జర్మనీలో కలిపేశాడు.

ముఖ్య ఘట్టాలు:

1939: జర్మనీ పోలాండ్ పై దాడి చేయడంతో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైంది.
త్రైపాక్షిక ఒప్పందం: జర్మనీ, ఇటలీ, జపాన్ ఒక కూటమిగా ఏర్పడ్డాయి.
చారిత్రక తప్పిదం (1941): హిట్లర్ సోవియట్ యూనియన్ (రష్యా) పై దాడి చేశాడు. స్టాలిన్ గ్రాడ్ యుద్ధంలో రష్యా చేతిలో జర్మనీ ఓడిపోయింది.

యుద్ధ ముగింపు (1945): అమెరికా జపాన్ లోని హిరోషిమాపై అణుబాంబు వేయడం, బెర్లిన్ లో హిట్లర్ ఆత్మహత్య చేసుకోవడంతో 1945 మేలో యుద్ధం ముగిసింది.