నాజిజం – హిట్లర్ ఉన్నతి
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం, నాజీల క్రూరత్వం మరియు హిట్లర్ అధికార ప్రస్థానం
1. వీమర్ రిపబ్లిక్ ఆవిర్భావం
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో జర్మనీ ఓటమి తర్వాత జర్మన్ రాజకీయాల్లో పెద్ద మార్పులు వచ్చాయి.
- సామ్రాజ్యవాద జర్మనీ పతనం తర్వాత వీమర్ (Weimar) లో జాతీయ అసెంబ్లీ సమావేశమై ప్రజాస్వామ్య రాజ్యాంగాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.
- దీని ప్రకారం సమాఖ్య పునాదిగా ప్రజాస్వామ్యం ఏర్పడింది. ప్రజలందరికీ (మహిళలతో సహా) సమాన ఓటు హక్కు కల్పించారు.
వర్సైల్స్ ఒప్పందం (Treaty of Versailles): ఇది జర్మనీపై కఠినమైన షరతులను విధించింది. జర్మనీ తన 10వ వంతు జనాభాను, 13% భూభాగాన్ని, 75% ఇనుమును, 26% బొగ్గును కోల్పోయింది.
2. ఆర్థిక సంక్షోభం (1923)
యుద్ధ నష్టపరిహారం చెల్లించలేక జర్మనీ ఆర్థికంగా కుప్పకూలింది.
- జర్మనీ కరెన్సీ మార్కు (Mark) విలువ విపరీతంగా పడిపోయింది.
- దీనినే అతి ద్రవ్యోల్బణం (Hyperinflation) అంటారు. రొట్టె కొనడానికి కూడా బస్తాల కొద్దీ కరెన్సీ తీసుకువెళ్లాల్సి వచ్చేది.
- 1929 లో అమెరికాలో వాల్ స్ట్రీట్ ఎక్స్చేంజ్ పతనం కావడం వల్ల జర్మనీకి అమెరికా సాయం నిలిచిపోయింది.
6 మిలియన్లునిరుద్యోగుల సంఖ్య
40%తగ్గిన పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి
3. హిట్లర్ అధికార ప్రస్థానం
హిట్లర్ తన అద్భుతమైన ప్రసంగాలతో ప్రజలను ఆకర్షించాడు.
- 1889లో ఆస్ట్రియాలో జననం. 1919లో జర్మన్ వర్కర్స్ పార్టీలో చేరి దాన్ని నాజీ పార్టీగా మార్చాడు.
- 1932 నాటికి నాజీ పార్టీ 37% ఓట్లతో జర్మనీలో అతిపెద్ద పార్టీగా అవతరించింది.
- 1933 జనవరి 30: అధ్యక్షుడు హిడెన్ బర్గ్ హిట్లర్ ను ఛాన్స్ లర్ గా నియమించాడు.
- ఎనేబ్లింగ్ చట్టం (Enabling Act): 1933 మార్చి 3న ఈ చట్టం ద్వారా హిట్లర్ నియంతగా మారి పార్లమెంటును అప్రస్తుతం చేశాడు.
4. నాజీ ప్రపంచ వీక్షణం
నాజీల దృష్టిలో ప్రజలందరూ సమానం కాదు. వీరు జాతి వివక్షను ప్రోత్సహించారు.
- నార్డిక్ జర్మన్ ఆర్యన్లు అగ్రస్థానంలో ఉండగా, యూదులు కడజాతి వారుగా పరిగణించబడ్డారు.
- లెబన్ రామ్ (Lebensraum): నివాసం కోసం కొత్త భూభాగాలను స్వాధీనం చేసుకోవాలనేది హిట్లర్ నమ్మకం.
- బలమైన వర్గమే మనుగడ సాగిస్తుంది, బలహీనమైన జాతులు నశిస్తాయి అనేది వీరి సిద్ధాంతం.
హిట్లర్ భావజాలం చార్లెస్ డార్విన్ మరియు హెర్బర్ట్ స్పెన్సర్ వంటి మేధావుల సిద్ధాంతాలను తప్పుగా అన్వయించుకోవడం ద్వారా రూపొందింది.
5. నాజీ జర్మనీలో యువత & మహిళలు
పిల్లలకు చిన్నప్పటి నుంచే నాజీ భావజాలాన్ని బోధించారు.
- జంగ్వోక్ (Jungvolk): 10 ఏళ్ల పిల్లలు ఇందులో చేరాలి.
- హిట్లర్ యూత్: 14 ఏళ్ల అబ్బాయిలు యుద్ధాన్ని ఆరాధించడం, హింసను కీర్తించడం నేర్చుకోవాలి.
- మహిళలకు ‘మంచి తల్లులు’గా ఉండి ఆర్య జాతి పిల్లలను పెంచాలని చెప్పారు.
- ఎక్కువ మంది పిల్లలను కనే మహిళలకు కాంస్య, వెండి, బంగారు శిలువ (Cross) పతకాలు ఇచ్చేవారు.
6. మారణహోమం (Holocaust)
నాజీలు “మానవత్వ వ్యతిరేక నేరాలు” చేస్తూ లక్షలాది మందిని హత్య చేశారు.
6 మిలియన్యూదులు
2,00,000జిప్సీలు
1 మిలియన్పోలెండ్ పౌరులు
70,000జర్మన్ వికలాంగులు
వీరిని చంపడానికి గ్యాస్ ఛాంబర్లను (Gas Chambers) ఉపయోగించారు. వీటిని ‘క్రిమిసంహారక ప్రాంతాలు’ అని పిలిచేవారు.
ముఖ్యమైన తేదీలు
| తేదీ | సంఘటన |
|---|---|
| 1914 ఆగస్టు 1 | మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభం |
| 1918 నవంబర్ 9 | జర్మనీ లొంగిపోయింది; వీమర్ రిపబ్లిక్ ప్రకటన |
| 1933 జనవరి 30 | హిట్లర్ ఛాన్స్ లర్ పదవి చేపట్టాడు |
| 1939 సెప్టెంబర్ 1 | జర్మనీ పోలండ్ పై దాడి (2వ ప్రపంచ యుద్ధం ఆరంభం) |
| 1941 జూన్ 22 | జర్మనీ రష్యా (USSR) పై దాడి చేసింది |
| 1945 మే 8 | యూరప్ లో మిత్రరాజ్యాల విజయం; హిట్లర్ ఓటమి |
గాంధీజీ – హిట్లర్ లేఖ
మహాత్మా గాంధీ హిట్లర్ కు లేఖ రాస్తూ మానవత్వం కోసం యుద్ధాన్ని ఆపమని కోరారు.
“మీరు ప్రపంచానికి ఎటువంటి గర్వించదగ్గ వారసత్వాన్ని అందించడం లేదు. యుద్ధాన్ని ఆపమని మానవాళి తరపున నిన్ను అభ్యర్థిస్తున్నాను.” – ఎం.కె. గాంధీ