1. నక్షత్రాలు & నక్షత్ర రాశులు
⭐ నక్షత్రాలు (Stars)
ఇవి చాలా పెద్దవి మరియు వేడిగా ఉండే వాయు గోళాలు. ఇవి సొంతంగా వేడిని, కాంతిని కలిగి ఉంటాయి. సూర్యుడు కూడా ఒక నక్షత్రమే.
✨ నక్షత్ర రాశులు (Constellations)
వివిధ నక్షత్రాల సమూహాలతో ఏర్పడిన ఆకారాలను నక్షత్ర రాశులు అంటారు.
- ఉర్సా మేజర్ (Ursa Major): దీనిని బిగ్ బేర్ అంటారు.
- సప్తర్షి (Saptarshi): 7 నక్షత్రాల సమూహం.
- ధృవ నక్షత్రం (Pole Star): ఇది ఎల్లప్పుడూ ఉత్తర దిక్కును సూచిస్తుంది.
2. సౌర కుటుంబం (Solar System)
సూర్యుడు యజమానిగా, 8 గ్రహాలు, ఉపగ్రహాలు, గ్రహశకలాలు, ఉల్కలు కలిసి ‘సౌర కుటుంబం’ ఏర్పడింది.
🪐 గ్రహాలు (Planets) – 8
సూర్యుని నుండి దూరం ఆధారంగా గ్రహాల వరుస క్రమం:
| వర్గం | గ్రహాలు | లక్షణాలు |
|---|---|---|
| అంతర గ్రహాలు (Inner Planets) |
బుధుడు, శుక్రుడు, భూమి, అంగారకుడు | సూర్యునికి దగ్గరగా ఉంటాయి. రాళ్లతో నిండి ఉంటాయి. చిన్నవి. |
| బాహ్య గ్రహాలు (Outer Planets) |
బృహస్పతి, శని, ఇంద్రుడు (Uranus), వరుణుడు (Neptune) | సూర్యునికి దూరంగా ఉంటాయి. వాయువులు, ద్రవాలతో నిండి ఉంటాయి. పెద్దవి. |
🌎 ట్విన్ ప్లానెట్: శుక్రుడిని (Venus) “భూమికి కవల గ్రహం” అంటారు.
3. మన భూమి & చంద్రుడు
🌍 భూమి (Earth)
- స్థానం: సూర్యుని నుండి 3వ గ్రహం. పరిమాణంలో 5వ పెద్ద గ్రహం.
- ఆకారం: ధృవాల వద్ద చదునుగా, మధ్యలో ఉబ్బెత్తుగా ఉంటుంది. దీనిని ‘జియోయిడ్’ (Geoid) అంటారు.
- నీలి గ్రహం: 2/3 వంతు నీటితో కప్పబడి ఉంది కాబట్టి ‘Blue Planet’ అంటారు.
- ఆవరణాలు: శిలావరణం, జలావరణం, వాతావరణం, జీవావరణం.
🌙 చంద్రుడు (Moon)
- భూమికి గల ఏకైక సహజ ఉపగ్రహం.
- దూరం: 3,84,000 కి.మీ.
- కాలం: భూమి చుట్టూ తిరగడానికి, తన చుట్టూ తాను తిరగడానికి 27 రోజులు పడుతుంది. అందుకే మనకు చంద్రుని ఒక వైపు మాత్రమే కనిపిస్తుంది.
- మొదటి వ్యక్తి: నీల్ ఆర్మ్స్ట్రాంగ్ (జూలై 21, 1969).
4. ఇతర ఖగోళ వస్తువులు
☄️ గ్రహ శకలాలు (Asteroids)
గ్రహాలు, ఉపగ్రహాలు కాకుండా సూర్యుని చుట్టూ తిరిగే చిన్న రాతి వస్తువులు. ఇవి అంగారకుడు, బృహస్పతి కక్ష్యల మధ్య ఎక్కువగా ఉంటాయి.
🔥 ఉల్కలు (Meteoroids)
సూర్యుని చుట్టూ తిరిగే చిన్న చిన్న రాళ్లు. ఇవి భూమి వాతావరణంలోకి వచ్చినప్పుడు రాపిడి వల్ల కాలిపోయి ‘షూటింగ్ స్టార్స్’ లా కనిపిస్తాయి.
🌠 తోకచుక్కలు (Comets)
తల మంచుతో, తోక వాయువులతో ఉంటుంది.
హేలీ తోకచుక్క: ప్రతి 76 ఏళ్లకు కనిపిస్తుంది (చివరిగా 1986లో, మళ్ళీ 2061లో).
5. గెలాక్సీ & విశ్వం
- గెలాక్సీ (Galaxy): కోట్ల నక్షత్రాల సమూహం. మన గెలాక్సీ పేరు ‘పాలపుంత’ (Milky Way) లేదా ఆకాశగంగ.
- విశ్వం (Universe): కోట్లాది గెలాక్సీల సమూహమే విశ్వం.
